مهمترین نکات ویرایشی

مهمترین نکات ویرایشی

مهمترین نکات ویرایشی : در موارد متعددی برای همه ما پیش آمده است که دست به قلم شده و در صدد نوشتن یک متن برآمده ایم. متنی که در خصوص آن صحبت می کنیم می تواند یک پیامک طولانی، نامه ای رسمی به یک مقام بالا دستی یا دلنوشته ای باشد که قرار است در معرض دید عموم (مثلاً در فضای مجازی یا یک مجله) قرار گیرد . در همین رابطه بسیار پیش آمده است که پس از نگارش این مطلب، مفاد و قالب آن هیچ شباهتی با آنچه که در سر داشته ایم نداشته است و بی آنکه خود متوجه شویم حاوی اشکالات زیادی می باشد .

مهمترین نکات ویرایشی

اگرچه این عیوب و نواقص می تواند دلایل متعددی داشته باشد، اما بی تردید بخشی از آن‌ها – به ویژه نارسایی های ظاهری آن  – ریشه در عدم رعایت یک سری قانون ابتدایی دارد که توجه به آن ها به شدت در بهبود کیفیت نوشته مؤثر است . به همین دلیل بر آن شدیم تا در ادامه به بررسی 15 گام از مهمترین نکات ویرایشی یک مقاله بپردازیم :

  • نشانه‌گذاری

همه علامت‌های کاربردی در جمله سازی دارای معنا و مفهوم مشخصی هستند که وجود آن ها مطالعه یک نوشته و درک مفاهیم آن را راحت تر می کند .

در همین رابطه نقطه (.) برای نمایش پایان جمله، ویرگول (،) به منظور ایجاد وقفه میان دو بخش یک جمله، نقطه ویرگول (؛) برای ایجاد مکثی بیشتر از ویرگول اما انقطاعی کمتر از نقطه، دو نقطه (:) برای نمایش نقل قول مستقیم از زبان گوینده، گیومه («») برای نقل قول در خلال جمله و علائمی نظیر علامت سوال، علامت تعجب، آکولاد، پرانتز، خط فاصله، ممیز، ستاره و … با کاربردهایی دیگر در مهمترین نکات ویرایشی مورد استفاده قرار می گیرند .

اگرچه همه ما این علائم را شناخته و کاربرد هریک را می دانیم ، اما مهم نحوه استفاده از آن ها در جملات است که یکی از بزرگترین نواقص و عیوب نوشته های قشر تحصیل‌کرده جامعه نیز می باشد . لازم به ذکر است که در ویرایش مقاله انگلیسی توجه به همین نکات می تواند طول ، لحن و میزان گیرایی جملات را تغییر داده و آن ها را به حد مطلوبی برساند .

  • جدانویسی یا پیوسته‌نویسی

با بررسی نظر نویسندگان و صاحبنظران مطرح زبان فارسی، عده فراوانی از آنان بر روی جدا نویسی تأکید داشته و فهم بهتر بن و ریشه یک کلمه را دلیل متقنی برای این کار می دانند . به عنوان مثال یک نویسنده پایبند به این اصل کلمه کنجکاو را که نوشتنش بدین شکل رایج است « کنج‌کاو » می نویسد، چرا که عقیده دارد بدین ترتیب خواننده به مفهوم و وجه تسمیه لغت مورد نظر بیشتر توجه می کند .

این در حالیست که عده ای بنا به مهمترین نکات ویرایشی بر این باورند که اگر یک یا چند کلمه مفهوم واحدی را انتقال می دهند باید بهم مرتبط بوده و به یکدیگر بچسبند ؛ بطوری که مثلاً «کشتی شکسته‌گانیم» را به دلیل اینکه یک معنی مستقل دارد «کشتیشکستگانیم» می نویسند . با گذر از افراط و تفریط های این مسیر می توان گفت که به غیر از کلماتی که سرهمشان رایج‌تر می باشد (مثل گلبرگ یا دانشجو) ، بهتر است تا از نیم فاصله برای نزدیک کردن بخش‌های یک کلمه به هم (مثل دانش‌آموز یا خیابان‌ها) استفاده کرد .

  • استفاده از املای صحیح کلمات

در موارد متعددی در مهمترین نکات ویرایشی دیده شده است که املای غلط یک کلمه از حالت صحیح آن بیشتر استفاده می شود . به عنوان مثال “نها”ر به جای “ناهار”، “توجیح” به جای “توجیه” یا “راجب به” به جای “راجع به”! در چنین شرایطی استفاده از املای صحیح یک کلمه علاوه بر خوانایی، درک پذیری یک مطلب را افزایش نیز می دهد .

ناگفته نماند در مواردی که هر دو شکل مذکور دارای معنی مشخصی هستند، این حساسیت و ضریب اشتباه نیز بیشتر می شود . مثلاً اساس به معنی بن و پایه که گاه به جای اثاث به معنی لوازم زندگی مورد استفاده قرار گرفته و یا حلیم که به معنی بردباری بوده اما به جای هلیم که نوعی غذاست حتی روی شیشه یک رستوران نقش می بندند .

  • حشو

سال ها پیش در یک برنامه تلوزیونی یک مربی فوتبال در خلال تشریح برنامه های تیمش در آینده به جای ذکر عبارت “Fifa Day” به معنی روز فیفا که در آن بازی های ملی انجام می گرفت ، این موعد را با “روز Fifa Day” عنوان کرد که با حواشی و انتقاداتی (هرچند غیر ضروری و بی فایده) روبرو شد . شاید در دوره معاصر ما شخص دیگری به خاطر یک حشو اینچنین به دردسر نیافتاده باشد، جایی که آوردن دو کلمه هم معنی کنار یکدیگر مشکلات زیادی را به همراه می آورد .

در این عبارات که تعدادشان هم کم نیست (مثلاً هق‌هق گریه، نیم رخ صورت، اخوی من، سال عام الفیل، بر علیه، داروخانه و دراگ استور، صعود با بالا و …) عملاً بخشی از عبارت معنی آن را به خوبی می رساند و وجود قسمتی دیگر لازم نیست که به این اشتباهات حشو گفته می شود .

ادامه در قسمت دوم مهمترین نکات ویرایشی

 

نظرخود را بیان کنید

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *