آموزش ویرایش یک نوشته

آموزش ویرایش یک نوشته

آموزش ویرایش یک نوشته : در قسمت قبلی این یادداشت به بررسی تأثیر نشانه گذاری خوب در بهبود خوانایی یک مطلب، تفاوت جدانویسی با پیوسته‌نویسی، لزوم استفاده از املای صحیح کلمات و تعریف حشو درکنار ضرورت دوری جستن از آن پرداختیم . حال اینکه قصد داریم در ادامه این مطلب به بررسی سایر گام‌های مهم در آموزش ویرایش یک نوشته پردازیم .

آموزش ویرایش یک نوشته

  • ایجاز

یکی از اقداماتی که خوانایی یک نوشته را بهبود می بخشد طول جملات آن است . در همین رابطه گاهی با جمله ای بر می خوریم که به تنهایی یک پاراگراف بوده، برای خواندن آن نیاز به تجدبد نفس داشته و آنچنان مفهوم آن زیر لایه ای از کلمات گیر افتاده است که برای فهم آن نیاز به تأملی عمیق داریم .

حال با توجه به لزوم کوتاه کردن جملات و تقسیم نمودن آن به چند بخش کوچکتر چه اقداماتی باید انجام دهیم ؟

  1. حذف جملات پیوندی

گاهی عباراتی در میان نوشته های فارسی یا ویرایش مقاله انگلیسی ما می آیند که تنها جنبه تشریحی و تأکیدی داشته و با اینکه در خصوص مطلبی خاص توضیحات بیشتری به خواننده می دهند اما نه ضروری بوده و نه حذفشان به فهم متن لطمه وارد می کند . در نتیجه لازم است تا پس از شناسایی این عبارات که بیشتر در کسوت قیود و صفات دیده می شوند، آن ها را از نوشته خود برداریم .

  1. اتمام هر جمله با رسیدن به فعل

فعل ها به عنوان اصلی ترین بخش یک جمله معمولاً در انتهای گزاره دیده می شوند . از آنجایی که در آموزش ویرایش یک نوشته با آمدن این کلمات معنی یک عبارات کامل و قابل فهم می شود، بهتر است تا به جز مواردی خاص آن را بسته و جمله بعدی را آغاز کنیم . چنانچه نوشته ما غذای روح خواننده باشد، عرضه آن در جملات کوتاه همچون تناول قاشق به قاشق این غذا و عرضه آن در قالب پاراگراف و جملاتی بلند همچون سرو آن با ملاقه یا قاشقی بزرگ می باشد که دشواری های خاص خود را دارد .

  1. حذف عبارت‌ها اضافه

گاهی ذکر یک مطلب در دل نوشته غیر ضروری بوده و هیچ ارتباطی به موضوع بحث ندارد . در چنین مواردی بهتر است آن ها را حذف کرده، به صورت پاورقی وارد نموده یا در صورت داشتن اهمیت زیاد به صورت سرفصلی مستقل به مطلب بیافزاییم .

  1. قرار دادن کلمات موجز بجای عبارات طولانی

بهتر است در مواردی که یک عبارت جایگزینی کوتاه و خلاصه تر دارد از آن استفاده کرد . به عنوان مثال اگر در یک جمله به جای “در معرض فروش قرار دادن” بنویسیم “فروختن”، به جای “به رشته تحریر در آوردن” بنویسیم “نوشتن” و به جای “از طریق” بنویسیم “با”، 9 کلمه در نوشتن صرفه جویی کرده و بدین ترتیب زمینه کوتاه کردن جمله یا قرار دادن مطالب مفید دیگری را فراهم نموده‌ایم .

چند نکته کوتاه اما مهم

  • در مواردی که در آموزش ویرایش یک نوشته دو یا چند جمله پشت سر هم آمده و همه آن ها دارای فعل یکسانی هستند، می توان افعال آن ها را به قرینه آخری حذف کرد . یادمان باشد که این کار تنها در مواردی که افعال مذکور یکسان هستند انجام شدنی و درست است .
  • زبان فارسی و عربی درآمیختگی زیادی با یکدیگر دارند به طوری که نمی دانیم ریشه برخی کلمات فارسیست یا عربی! از سویی دیگر روز به روز بر تعداد کلمات انگلیسی مورد استفاده قرار گرفته توسط عموم مردم اضافه می شود . با گذر از مواردی که جایگزین هایی با قرابت معنایی و القا کننده مفهوم کلمه مورد نظر ندارند، استفاده از نمونه فارسی آن‌ها ضروری می باشد .
  • «را» به عنوان نشانه مفعولی در جملات معمولاً بلافاصله بعد از مفعول در جمله می آید .
  • برخی کلمات دارای بار مثبت و برخی دیگر دارای بار منفی هستند ؛ لذا بهتر است تا در نگارش یک متن به تناسب میان آن ها توجه کنیم . به طور مثال توجیه کردن فعلی با بار منفی بوده و کمک به دیگران عمل مثبت و مطلوبی لحاظ می شود . حال چنانچه بگوییم «علی کمک به رضا را توجیه می کند» در حقیقت جمله درستی بیان نکرده ایم، چرا که بارهای مذکور در این جمله بندی رعایت نشده است .
  • به آوردن دو عبارت هم معنی کنار یکدیگر (مثلاً سعی و تلاش) “عطف ” گفته می شود . اگرچه معطوف کردن دو کلمه به هم به آهنگین شدن جملات و قدرتمندتر شدن یک نثر کمک می کند اما بهتر است تا در راستای خلاصه کردن یک نوشته به آن توجه کرد .